วิกฤติที่อยู่อาศัยในเกาะฮ่องกง "เมื่อประชาชนต้องเช่าประเทศตัวเองอยู่"

 

1) ทรัพยากรที่ดิน เป็นทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด และต้องหวงแหนรักษาอย่างมาก เพราะไม่สามารถหาเพิ่มใหม่ได้ มีแต่จะหมดลง และถูกจับจองเจ้าของ เปลี่ยนมือไปในทุกวัน ตามกำลังซื้อ และราคาที่ดินที่สูงขึ้น แปรผันไปตามกลไกตลาด เมื่อ demand ในตลาด แต่ปริมาณพื้นที่ไม่พอเพียงจะอยู่ มันยิ่งทำให้ค่าที่ดิน และราคาที่อยู่อาศัยดีดตัวอย่างรวดเร็ว

2) ในปี 2564 พบว่ามีประชากรอยู่ที่ 7.5 ล้านคน แต่ในเกาะฮ่องกงมีพื้นที่ราว 1,104 ตารางกิโลเมตร ฮ่องกง คือหนึ่งในเมืองที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดในโลก ด้วยความหนาแน่นของประชากร 7,096 คน ต่อ 1 ตารางกิโลเมตร (ข้อมูลปี 2018 จากธนาคารโลก) สูงกว่าของไทยที่มีอยู่ราว 136 คนต่อ ตร.กม. กล่าวโดยสรุปคือ ฮ่องกงมีความหนาแน่นประชากรมากกว่าไทย 50 เท่า ดังนั้น ปัญหาของฮ่องกงคือทรัพยากรที่ดินขนาดเล็ก ไม่เพียงพอต่อจำนวนประชากร ที่ดินพื้นที่จำกัดไม่สามารถขยายหรือพัฒนาต่อได้ ทำให้ราคาค่าเช่าที่อยู่อาศัยในฮ่องกงพุ่งทะยาน จนกลายเป็นเมืองที่ค่าเช่าที่อยู่อาศัยแพงที่สุดในโลก ชีวิตที่ถูกกดดันจากราคาค่าเช่าแสนแพง ชาวฮ่องกงหลายหมื่นคนไม่มีทางเลือกอื่น พวกเขาจำต้องอาศัยอยู่ในห้องแคบเท่ารูหนู รวมห้องน้ำ-ห้องครัวรวมกันในห้องเดียว

3) ต้นตอของปัญหามาจากการที่รัฐบาลเอื้อนายทุนและดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติแบบเกินพิกัดด้วย "กำแพงภาษีต่ำ / ภาษีมูลค่าเพิ่มต่ำ / corporate taxes ต่ำ" เอื้อต่อการลงทุนของบรรษัทข้ามชาติทุกรูปแบบ เราจะเห็นบริษัทใหญ่ๆเข้ามาทำธุรกิจกันในฮ่องกงเต็มไปหมด เพราะความจงใจในการดึงดูดเงินจากนักลงทุน

4) รัฐบาลใช้วิธีหารายได้ชดเชย ด้วยการค่อยๆตัดแบ่ง "ที่ดินออกมาประมูลขาย" แล้วนายทุนจีนก็มากวาดซื้อไปเก็งกำไรขายต่อ ส่งผลให้เกิดการตีทุนที่ดินในมูลค่าที่สูงขึ้นเรื่อยๆ จึงทำให้คนในประเทศไม่มีปัญญาซื้อ-ขาย "ต้องเช่าอยู่เท่านั้น" ผลลัพธ์คือ คนในประเทศเลยต้องอยู่ในห้องรูหนู ด้วยความจำเป็น และขาดแคลนทรัพยากรที่ดินที่เป็นของตนเอง จนต่อง "เช่าประเทศอยู่"

5) แน่นอนว่าเมื่อประชาชนจำนวนมากไม่มีที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเอง ผลคือนายทุนก็หาวิธีขายห้องที่ผิดกฎหมาย ที่เรียกว่า "บ้านโลงศพ" หรือ “Coffin Homes” เป็นการซอยห้องหาถูก ขนาดเล็กประมาณ 5-15 ตารางเมตร (ในขณะที่คนไทยเราอยู่คอนโด size เล็กสุดอยู่ที่ประมาณ 21 ตารางเมตร) เรียกว่าเข้าไปนอนได้อย่างเดียวครับ บางห้องขนาดเป๊ะๆคือ 3 x 6 ฟุต แต่ละห้องคิดค่าเช่าประมาณ 200 ดอลล่าร์ฮ่องกง หรือคิดเป็นเงินไทยราว 850 บาทต่อเดือน พื้นที่ดังกล่าวคับแคบเสียจนไม่สามารถลุกขึ้นยืนได้ เดินได้ หรือทำกิจกรรมอื่นใดในบ้านได้เลย

6) ในอนาคต ฮ่องกงกำลังจะเป็นประเทศที่เกิดวิกฤติขาดแคลนที่อยู่อาศัย เพราะว่านายทุนไม่มุ่งสร้างธุรกิจที่อยู่อาศัย จำนวนที่อยู่อาศัยใหม่ที่สร้างขึ้นก็ลดลง (ซึ่งที่ผ่านมา ขนาดห้องก็ค่อยๆลดลงมาโดยตลอด เรียกว่า Nano Flat จิ๋วมากๆ) ข้อมูลจาก Hong Kong Foundation พบว่า ในปี 2017-2018 มีจำนวนที่อยู่อาศัยสร้างใหม่ที่เป็นของเอกชน 25,500 หลัง ในขณะที่ปี 2020-2021 ลดลงเหลือเพียง 13,020 หลัง ส่วนโครงการของรัฐบาลก็สร้างจำนวนหลังไม่สำเร็จตามเป้าหมาย

7) หากมองเรื่องนี้เผินๆ เราจะรู้สึกว่า ฮ่องกงเป็นประเทศที่เจริญมาก มีบริษัทต่างชาติเข้ามาทำธุรกิจเต็มไปหมดเลย ตึกสูงๆเต็มไปหมด เห็นโอกาสเพราะ "พื้นที่เศรษฐกิจ" เพียบ แต่จริงๆ ปัญหาคือรัฐบาลแทบไม่เก็บภาษี กลายเป็นสวรรค์ของนักลงทุน รัฐบาลไม่มีปัญญาหาเงินเลยขายที่ดินแทน คนในชาติช่างมัน ทำให้สภาวะแบบนี้น่ากลัวมาก หรือที่เรียกว่า "ขายชาติ"

8 ) หากกลับมามองนโยบายประเทศเรา เรื่องแก้กฏหมายให้ชาวต่างชาติเข้าซื้อบ้านและที่ดินได้สะดวกมากขึ้นในรัฐบาลประยุทธ์ ทำให้ในอนาคต การเข้าถือทรัพย์สินของชาวต่างชาติที่รัฐบอกว่า เป็นข้อดี เพราะจะสามารถดึงเงินเศรษฐีเข้าประเทศได้ จะส่งผลให้คนไทยที่รายได้ปานกลาง มนุษย์เงินเดือนเช่าห้องอยู่ อาจต้องมีสภาพเหมือนคนฮ่องกงในที่สุด เพราะเจ้าของต่างชาติที่จะตีทุนคืน (ต่อให้ประชาชนกลุ่มชนชั้นกลางมีเงินหลายล้าน ก็อาจจะซื้อที่อยู่อาศัยดีๆให้ตัวเองไม่ได้ สร้างเนื้อสร้างตัวลำบากขึ้น เพราะค่าที่ดินดีดตัวไปกว่านั้น และต้องเช่าเอา ไม่มีสิทธิ์เป็นเจ้าของที่แท้จริง)

9) สภาพพื้นที่ประเทศหลังจากต่างชาติเป็นนายทุนอสังหาไปหมด มันจะกลับมาในรูปแบบการลงทุนให้เช่า แล้วคนไทยต้องแห่เช่าที่ของประเทศตัวเอง ไม่สามารถหาที่อยู่เป็นหลักแหล่งได้อีก ไม่มีเงินซื้อ หรือมีเงินก็ซื้อไม่ได้ เพราะต่างชาติลงทุนไว้หมดแล้วให้เป็นอสังหาแบบเช่าเท่านั้น เราไม่มีสิทธิ์เป็นเจ้าของพื้นที่ประเทศของตนเองได้ แต่ปัญหาจะหนักกว่านั้น ถ้านายทุนไม่ได้ประกอบกิจการที่อยู่อาศัย ผลคือ "การขาดแคลนที่อยู่ ไม่ต่างจากฮ่องกงทุกวันนี้"

10) อย่าคิดว่าทำเลทองจะรอด เราอาจจะไม่เหลือที่ดินเป็นมรดกให้คนไทยด้วยกัน ตราบใดที่รัฐไม่เข้าใจปัญหาเรื่องทรัพย์สินทุนประเภทที่ดิน ที่มีอยู่อย่างจำกัด ไม่สามารถผลิตเพิ่มได้แบบทุนประเทศอื่น

11) "การปล่อยให้ต่างชาติครอบครอง" มันส่งผลร้ายต่อคนไทยอย่างไร? เราจะสูญเสียอีกมากมาย จนไม่เหลืออะไรให้กอบกู้ไว้เป็นสมบัติแผ่นดินด้วยซ้ำ ทุกอย่างจะเป็นของกลุ่มอภิสิทธิ์ชน นายทุน และผู้มีอำนาจในประเทศ คนธรรมดาหมดสิทธิ์

นายทุนเอาที่ดินไปหมด สุดท้ายคนอยู่ในที่แคบเหมือนรูหนู เพราะนโยบายขายชาติ ทำให้เราไม่เหลือพื้นที่ให้คนในประเทศใช้ชีวิต ไม่มีคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ที่ดีได้ นายทุนขโมยชาติไปแล้ว

อนาคตประเทศไทย สภาพพื้นที่อาจไม่ต่างจากฮ่องกง ดูเจริญแต่ไม่มี "ที่ดิน" เป็นของตนเอง

CR : ภาพถ่ายจาก Benny Lam 

CR ข้อมูล : National Geographic & South China Morning Post,